خرد شده سابق، با گذرهای دسترسی منشبق بر کوچه باغهای گذشته است. یشینه کرج، انگیزه گسترش شهرکهای مسکونی ـ ویالیی متعددی شد که با بافت ششرنجی و قشعههای تدکیکی نسبتاً بزرگ آنها امروزه در محدوده بافت شهری کرج قرار گرفته است.از سوی دیگر، رشد شتابان شهرنشینی و هجوم بیسابره مهاجران به منشره تهران و اقامت دربخشهای یرامونی آن از جمله کرج، زمینه شکلگیری بافتهای حاشیهای نابسامانی شد که بخشی از بافت امروز شهر را تشکیل میدهند.با گسترش شهر، شماری از روستاهای یرامون کرج نیز امروزه در محدوده شهر قرار گرفتهاند.
افزایش بهای زمین و ساختمان؛ و رونق بساز و بدروشی در یک دهه گذشته نیز، سب شکلگیری بافت مسکونی ویشهای شده است که با تراکم ساختمانی باال، ساختمانهای بلند و واحدهای مسکونی آ ارتمانی مشخص میشود و گونه دیگری از بافت مسکونی را در شهر کرج یش روی میگذارد.
براساس آنچه گدته شد، کاربری مسکونی در شهر کرج، دست کم در برگیرنده سه گونه بافت مسکونی متداوت به شرح زیر است:
 بافت مسکونی تک خانواری، که صرفنظر از تداوتهای آشکار بخشهای متشکله ابخشهای تدکیکی منظم، بافتهای روستایی ادغام شده در شهر، بافتهای حاشیهای،… د، عموماً در برگیرنده ساختمانهای ۱و ۲ طبره مسکونی است.بیشترین سهم نسبی کاربری موجود مسکونی، از آن این
گونهاست که با مساحت بیش از ۲۶۱۱ هکتار ا۷۱ درصد کل کاربری مسکونی شهرد، نزدیک به
۳۰۰، ۸۹۸ ندر را در بر میگیرد ا۷۴ درصد جمعیت کل شهرد.
• بافت مسکونی چند خانواری، که گرایش عمده در شهر در حام حا ر به سوی گسترش این گونه
از بافت مسکونی است و گونه ۱ به سرعت در حام نوسازی و تبدیل به این گونه است.اینگونه از
بافت، متشکل از ساختمانهای ۳ طبره و بیشتر، بر الگوی سکونت آ ارتمانی استوار است و بـا
مسـاحت نزدیک بـه ۶۱۳ هکتـار ا۱۷ درصـد کل کاربری مسکونید، نزدیک به ۰۰۰، ۳۰۰ ندـر
ا۲۵ درصدد از جمعیت شهر در آن ساکن هستند.
• بافت مسکونی با ـ شهری، متشکل از قشعه اباغچهد های بزرگ که محل سکونت دائمی یا آخر
هدته یک خانوار است.این گونه که به شکل مجموعههای خاص در چند نرشه از شهر دیده میشود،
در بر گیرنده باغچههای واقی در حاشیه رودخانه کرج نیز میشود.این گونه، با مساحت نـزدیک به
۴۵۵ هکتـار ا۱۲ درصـدد از مساحت کاربری مسکونی، تنها نزدیک به ۶۰۰، ۱۸ ندر ا۱/۵
درصدد از جمعیت شهر در آن ساکن هستند.
کاربریهای خدماتی عمومی شماری از کاربریهای خدماتی عمومی موجود در شهر، به دلیل ویشگیهای متداوت خود، نیاز به بررسی دقیرتر دارند.این کاربریها شامل موارد زیر است.
• آموزش عالی
شهر کرج، به دلیل موقعیت ویشه خود در منشره، از دیرباز کانون تحریرات کشاورزی است و عالوه بر دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، بسیاری از مؤسسات تحریراتی و مزارع نمونه وزارت کشاورزی امروزه، در محدوده شهر قرار دارند.افزون بر این، شماری از مراکز تحریراتی ـ شوهشی کشوری، مانند سرم سازی رازی احصارکد، مرکز تحریرات دامی احیدر آبادد و…با گذشت زمان، در محدوده شهر قرار گرفتهاند.
در زمینه مراکز دانشگاهی نیز، واحدهایی مانند دانشگاه هنر، دانشگاه تربیت معلم، دانشگاه آزاد و…با کارکرد ملی و فراشهری خود، در محدوده شهر قرار دارند.
مراکز تحریراتی با مساحت ۵۵۰، ۳۶۳، ۵ مترمربی و مؤسسات آموزش عالی با مساحت ۸۱۰، ۴۳۷، ۳ مترمربی، عملکردهای فراشهری موجود در کاربری آموزش عالی به شمار میروند.با کسر دو رقم فوق از مساحت عملکرد مؤسسات تحریراتی و دانشگاه، سشح خالص شهری این عملکرد، برابر با ۷۱۵، ۴۶۴ به دست میآید که با افزایش مساحت مربوط به آموزش فنی و حرفهای و هنرستانها، مساحت خالص آن برابر با ۳۷۰، ۰۲۰، ۱ مترمربی محاسبه میشود.
• فرهنگی
از مجموع مساحت این کاربری و ی موجود، ۹۸۰، ۵۱۲، ۱ مترمربی آن، مربوط به مرکز فرهنگی کاخ مهرشهـر است که مریـاس فـراشهری دارد.بدین سـان، مسـاحت شهری این کاربری در شهر کرج،۱۸۰، ۱۵۶ مترمربی است.
• اداری ـ انتظامی
در محدوده این کاربری، مؤسسه تحریرات و استانداردهای صنعتی با مساحت ۳۳۰، ۲۹۱ مترمربی و دو ندامتگاه کچویی و گوهر دشت با مساحت ۹۹۵، ۰۸۹، ۱ مترمربی، کارکردهای فراشهری به شمار میروند.بنابراین سشح خالص شهری این کاربری، ۱۹۵، ۷۹۴ مترمربی است.
• نظامی
کلیه سشوح واقی در این کاربری، کارکرد فراشهری دارند و سشح ناخالص به شمار میروند.
• فضای سبز
از مجموعه سشوح واقی در این کاربری، سشح زیر وشش زمینهای کشاورزی و آیش و باغها، برابر با ۷۸۵، ۷۸۲، ۲۵ مترمربی، سشوح ناخالص به شمار میرود.بنابراین مساحت خالص این کاربری برابر با ۹۰۰، ۷۵۱، ۲ مترمربی محاسبه میشود.
• صنایع و کارگاهها
محدوده زیر وشش این کاربری، دربرگیرنده شمار قابل توجهی کارخانههای صنعتی است.افزون بر این، بخش دیگری از این کاربری در اشغام واحدهای دامداری و دامیروری است.
مساحت دو عملکرد یاد شده برابر با۳۸۵، ۴۲۶، ۴ مترمربی، جزوسشوح ناخالص است و با کسر آن از مساحت کل کاربری، مساحت خالص کاربری صنایی و کارگاهها، برابر با ۹۰۰، ۰۴۳، ۱ مترمربی به دست میآید.
• تأسیسات شهری
وجود نیروگاه شهید منتظر قائم، که کارکرد منشرهای ـ کشوری دارد، در محدوده این کاربری، به مساحت بیش از ۱۶۰ هکتار، سشح و سرانه موجود کاربری ت سیسات شهری را، نامعروم جلوه میدهد.با کسر مساحت این نیروگاه، مساحت خالص این کاربری، ۸۸۰، ۵۲۴ مترمربی خواهد بود.
• خدمات اجتماعی
از مجموع سشوح واقی در محدوده این کاربری، عملکرد صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح با مساحت ۳۳۵، ۳۸۸ مترمربی کارکرد فـراشهری دارد.بنـابراین مساحت خالص این کاربری، برابر با ۲۲۵، ۶۴ مترمربی است.
براساس بررسیهای فوق و با در نظرگرفتن سشوح ناخالص دیگری مانند زمینهای بایر اساخته نشده یا غیر قابل توسعهد و حریمهای مربوط به رودخانه و مسیلها و شبکه رفت و آمد، سشوح کاربری و ی موجود محدوده برداشت را، به تدکیک سشوح خالص شهری و ناخالص و فراشهری آن، به شرح جدوم زیر میتوان تدوین کرد.
جدول :۱۵-۳ کاربری وضع موجود زمین به تفکیک سطوح خالص شهری و ناخالص فراشهری در شهر کرج
کاربری
مساحت امترمربید
درصد به خالص
سرانه خالص
کد
شهری
شرح
خالص شهری
ناخالص فراشهری
شهری
امترمربید
۱
مسکونی شهری
۳۶۵، ۲۴۰، ۳۲
۳۹/۸
۲۳/۳
۱
مسکونی با ـ شهری
۹۳۰، ۵۵۶، ۴
۵/۶
۲۴۵/۰
۲
تجاری
۹۲۰، ۸۷۸، ۱
۲/۳
۱/۴
۳
آموزشی
۸۷۵، ۲۷۰، ۱
۱/۶
۰/۹
۴
آموزش عالی
۳۷۰، ۰۲۰، ۱
۳۶۵، ۸۰۱، ۸
۱/۳
۰/۷
۵
فرهنگی
۱۸۰، ۱۵۶
۹۸۰، ۵۱۲، ۱
۰/۲
۰/۱۱
۶
مذهبی
۶۲۰، ۲۳۴
۰/۳
۰/۱۷
۷
جهانگردی و ذیرایی
۷۴۵، ۵۶
۰/۰۷
۰/۰۴
۹ ـ ۸
درمانی و بهداشتی
۴۳۵، ۳۳۶
۰/۴
۰/۲
۱۰
ورزشی
۰۳۵، ۵۵۷
۰/۷
۰/۴
۱۱
اداری ـ انتظامی
۱۹۵، ۷۹۴
۳۲۵، ۳۸۱، ۱
۱/۰
۰/۶
۱۲
فضای سبز
۹۰۰، ۷۵۱، ۲
۷۸۵، ۷۸۲، ۲۵
۳/۴
۲
۱۳
نظامی
۳۵۵، ۷۲۵
۱۴
صنایی و کارگاهها
۹۰۰، ۰۴۳، ۱
۳۸۵، ۴۲۶، ۴
۱/۳
۰/۸
۱۵
تاسیسات شهری
۸۸۰، ۵۲۴
۵۸۰، ۶۰۰، ۱
۰/۶
۰/۴
۱۶
تجهیزات شهری
۵۳۰، ۲۳۴
۰/۳
۰/۱۷
۱۷
حمل و نرل و انبارها
۸۱۰، ۶۲۹، ۱
۲/۰
۱/۲
۱۸
خدمات اجتماعی
۲۲۵، ۶۴
۳۳۵، ۳۸۸
۰/۰۸
۰/۰۵
۱۹
تدریحی
۲۴۵، ۲۰۵
۰/۲۵
۱۹/۹
شبکه رفت و آمد
۷۶۰، ۵۲۴، ۲۶
۸۱۰، ۰۳۳، ۱
۳۲/۷
۳/۶
اآزاد راهد
سایر سشوح خالص شهری
۸۱۰، ۹۸۰، ۴
۶/۱
۵۹/۲
زمینهای بایرو حریمها
۴۲۵، ۳۷۰، ۴۲
جمی کل
۷۳۰، ۰۶۲، ۸۱
۳۴۵، ۰۲۳، ۸۸
۱۰۰
کل محدوده برداشت شده
۰۷۵، ۰۸۶، ۱۶۹
مأخذ: مهندسان مشاور باوند.
بررسی جدوم ا۱۲-۳د و مرایسه آن با جدوم ا۱۳-۳د نشان میدهد که :
۵۲ – محدوده برداشت شده شهر کرج، زیر وشش سشوح ناخالص و کاربریهای فراشهری است و ۴۸ درصد آن، به کاربریهای شهری اختصاص یافته است.
– بیش از ۴۵ درصد سشح خالص شهری کرج، کاربری مسکونی دارد.این درصد به خوبی نشان دهنده کمبود سشوح خدماتی است.
– شبکه رفت و آمد شهر، ۳۲/۷ درصد سشح آن را اشغام کرده است.وجود سشوح باز وسیی و راکندگی بافت شهری و توسعه ناموزون آن، علت اصلی باال بودن سشح زیر وشش خیابانها و گذرگاهها به شمار میرود.
– کاربریهای خدماتی گوناگون، تنها ۱۹ درصد سشح خالص شهری را در اختیار دارند که نشانه دیگری از نارسایی خدماتی شهر کرج است.
– تراکم جمعیتی خالص شهری کرج در و ی موجود، حدود ۱۶۰ ندر درهکتار است که بسیار باال و نشان دهنده استداده بیش از اندازه زمین شهری برای کاربری مسکونی و کمبود سشوح خدماتی است.
شبکه حمل و نقل و نظام حرکت
براساس نتایج برداشتهای میدانی، شبکه گذربندی بافت شهری موجود، نزدیک به ۲۷۵۶هکتار، برابر با ۱۶/۳ درصد سشح ناخالص محدوده برداشت شده را زیر وشش دارد.در این میان، ۱ /۰۳ هکتار به بخشی از آزاد راه تهران ـ قزوین واقی در محدوده قانونی شهر اختصاص دارد که اگرچه محوری فراشهری است به عنوان محوری برای رفت و آمدهای شهری کرج نیز مورد استداده قرار میگیرد، با کسر این مساحت، سشح شبکه رفت و آمد خالص شهر، به ۲۶۵۲ هکتار، کاهش مییابد.
در نگاه نخست، برداشت منشری این است که شبکه گذربندی موجود شهر کرج، باید ساختار ارتباطی بسنده و کارآمدی باشد.اما در نگاه دقیرتر و تحلیلیتر، نارساییهای گوناگون آن آشکار میشود.برای شناسایی نارساییهای گوناگون شبکه گذربندی موجود شهر،آن را، در دو مریاس ویشگیهای کالبدی و کارکرد ترافیکی مورد بررسی قرار دادهایم.
ساختار کلی شبکه حرکت عبور آزاد راه تهران ـ فزوین، از درون بافت شهری کرج، یا اگر دقیرتر گدته شود، گسترش کالبدی دو
بخش فردیس و مهرشهر در جنوب آزاد راه یاد شده و یوستن آنها به شهر کرج، گسیختگی و بریدگی قابل مالحظهای را در سازمان فضایی شهر به وجود آورده که برای شهر و آزاد راه به یک اندازه دردسر آفرین شده است.
بافت شهری وشبکه گذربندی شهر کرج در ی این همجواری، عمالً به شکل سه بخش جدا از هم درآمده است: کرج قدیم، فردیس و مهرشهر.
ساختار کلی شبکه حرکت کرج روستای قدیمی کرج، از دیرباز، نرشه تالقی راههای ارتباطی تهران، قزوین و چالوس بوده است.راه
اصلی تهران ـ قزوین، در محل ل شاه عباسی، وارد کرج میشد و با راستای شرقی ـ غربی، س از یمودن محدوده روستا، به سوی قزوین امتداد مییافت.جاده چالوس نیز، به فاصله اندکی از ل شاه
عباسی، از نرشهای که مرکز رل آبادی به شمار میرفت و امروزه میدان کرج نامیده میشود، به سمت شمام

مطلب مشابه :  منابع تحقیق درموردایقاع، طلاق، قانون مدنی، نویسندگان

دیدگاهتان را بنویسید