جرم

عده ای از حقوق دانان، معتقدند که نقص قانون هر کشوری در اثر عمل خارجی در صورتیکه انجام وظیفه یا اعمال حقی آن را تجویز نکند و مستوجب مجازات هم باشد جرم نامیده می شود(علی آبادی ، به نقل از دانش 1388).

برخی دیگر، هر فعل یا ترک فعلی را که نظم، صلح و آرامش اجتماعی را مختل سازد و قانون نیز برای آن مجازاتی تعیین کرده باشد جرم می دانند. در جمهوری اسلامی ایران «هر فعل یا ترک فعلی که رد قانون برای آن مجازات تعیین شده باشد جرم محسوب می شود.»(دانش، 1388).

جامعه شناسان معتقدند که جرم یک پدیده دائمی اجتماعی است که در هر زمان و مکان اتفاق می افتد. بعضی از جرایم با تحولات اجتماعی تغییر نمی یابد و نزد وجدان قاطبه ی مردم زشت و ناپسند بوده احساسات اجتماعی را متأثر می سازد. دورکیم جامعه شناس فرانسوی می نویسد: جرم پدیده ی طبیعی اجتماعی است و از نظام، فرهنگ و تمدن هر اجتماع ناشی می گردد تا اجتماع و نظام آن باقی است جرم نیز دارای خصوصیت دائمی خواهد بود و هر عملی که وجدان عمومی را جریحه دار کند جرم محسوب  می شود .جرم شناسان ناسازگاری افراد را در اجتماع، عمل ضداجتماعی و جرم می نامند(کی نیا، 1346).

1-5-2 انواع جرائم

گارفالو جرم شناس ایتالیایی معتقد است که جرائم بر دو نوعند:

اول: جرائم طبیعی که احساسات اولیه بشر یعنی عطوفت و شفقت را از بین برده، حیثیت و شرافت را در هر گروه اجتماعی جریحه دار می کند. احساسات مذکور همیشه در نهاد بشر وجود دارد و تغییر ناپذیرند.

مطلب مشابه :  چرا آینده کسب وکارها در دست گروه های خودمدیریتیه؟ 

دوم: جرائم قراردادی که به احساسات تحول پذیر و تکامل یافته لطمه می زند.

مجازات واکنش اجتماعی جرم است(دانش ، 1388).

در تقسیم بندی دیگری اشکال جرائم را به شرح ذیل می دانند:

1- جرائم بدوی

در اینگونه جرائم به واکنش فرد در قبال اعمال جزئی ، شدید و توأم با خشونت است و نمی تواند واکنش خود را به تعویق انداخته و یا متناسب با عمل محرک رفتار نماید.

2- جرائم سودجویی

در این نوع جرائم، فرد در وضعیت خاص یا خطرناکی قرار می گیرد که بدون ارتکاب جرم،               نمی تواند از آن وضعیت نجات پیدا کند.انواع جرائم سودجویی متعددند و اهم آنها جرائم بر علیه اشخاص و یا علیه اموال می باشد.

 

 

3- جرائم شبه قضایی

در این جرائم فاعل شخصاً ذی نفع نیست فقط به تصور اجرای عدالت اجتماعی مرتکب جرم می شود در این نوع جرائم حس انتقام جویی، نوع دوستی ، ایدئولوژی و غیره در ارتکاب جرم مؤثرند.

4- جرائم سازمان یافته

در این جرائم ، وضعیت و موقعیت خاص برای ارتکاب جرم وجود دارد. مجرمین با طرح نقشه، شناسایی محل ، خرید لوازم مورد نیاز به انتخاب شرکاء مقدمات ارتکاب جرم را فراهم می کنند. انگیزه اصلی حرص و طمع است (دانش ، 1388).