این روزها چای رویبوس به عنوان یک نوشیدنی خوش طعم و سالم طرفداران زیادی پیدا کرده. این چای که قرن هاست در آفریقای جنوبی مصرف می شه، به نوشیدنی محبوبی در سرتاسر دنیا هم بدل شده. چای رویبوس جانشین خوشمزه و بی کافئینی واسه چای سیاه و چای سبزه. علاوه براین، طرفداران این چای، از اون به خاطر فواید پنهون اش واسه سلامتی آدم تعریف و تعریف می کنن. خیلیا فکر می کنن آنتی اکسیدانای موجود در این چای می تونن واسه مقابله با سرطان، مریضی قلبی و سکته مفید باشن. اما چقدر از این ادعاها درستن؟ این مقاله، خودِ چای رویبوس، ۵ فایده برتر اون واسه سلامتی و مشکلات جانبی مصرف اونو تشریح می کنه.

 

چای رویبوس چیه؟

چای رویبوس (Rooibos Tea) رو به نام چای قرمز یا چای بوته ی سرخ هم می شناسن. رویبوس رو با استفاده از برگای یک درختچه به نام آسپالاتوس لینیرایز (Aspalathus linearis) درست می کنن که معمولا در سواحل غربیِ آفریقای جنوبی رشد می کنه. این چای گیاهیه و ربطی به چای سبز یا چای سیاه نداره.

رویبوس سنتی با تخمیر برگا درست می شه، که اونا رو به رنگ قرمز قهوه ای درمی آورد. رویبوس سبز هم هست که تخمیر نشده. این نوع رویبوس گران تر بوده و طعم علفی بیشتری نسبت به نسخه سنتی اون داره. نکته ی دیگر رویبوس سبز اینه که آنتی اکسیدانای بیشتری نسبت به رویبوس قرمز سنتی داره.

چای رویبوس معمولا به همون روش چای سیاه مصرف می شه. بعضیا دوست دارن، شیر یا شکر به اون اضافه کنن تا طعم بهتری بگیره. اخیرا در بعضی کشورها شکلای مختلف یخ چای، اسپرسو، لاته و کاپوچینو هم از این چای تولید و عرضه شده.

برخلاف بعضی ادعاها، چای رویبوس منبع خوب ویتامینا و مواد معدنی نیس، البته به جز مس و فلوراید. اما پر از آنتی اکسیدانای قویه که فواید زیادی واسه سلامتی دارن.

۱. نسبت به چای سیاه و چای سبز فواید بیشتری داره

کافئین ماده باعث طبیعیه که هم در چای سیاه و هم چای سبز پیدا می شه. مصرف متعادل کافئین عموما بی خطره. حتی ممکنه فوایدی هم در کارکرد ورزشی، تمرکز و حال وهوای آدم داشته باشه.

با این حال، مصرف بیش ازاندازه ی کافئین، با تپش قلب، افزایش استرس، مشکلات خواب و سردرد رابطه داره. پس بعضیا ترجیح میدن مصرف کافئین رو قطع یا محدود کنن. به خاطر اینکه چای رویبوس به طور طبیعی بی کافئینه، جانشین مناسبی واسه چای سیاه یا سبز حساب می شه.

سطح تانن کمتر نسبت به چای سیاه معمولی یا سبز، امتیاز دیگر این چایه. تاننا ترکیبات طبیعی موجود در چای سبز و سیاهن. این مواد معروفیت خوبی ندارن، چون مانع جذب مواد مغذی خاصی مثل آهن می شن.

درنهایت اینکه رویبوس قرمز برخلاف چای سیاه و به میزان کمتری نسبت به چای سبز، شامل اسید اگزالیک نیس. مصرف زیاد اسید اگزالیک ممکنه خطر دچار شدن به سنگ کلیه رو زیاد کنه، پس چای رویبوس انتخاب خوبی واسه کسانیه که مشکلات کلیوی دارن.

مطلب مشابه :  چرا آدم های موفق، بازم ناراحتند؟

۲. پر از آنتی اکسیدان هاست

رویبوس به دلیل داشتن مقدار زیادی از آنتی اکسیدانای تقویت کننده ی سلامتی مثل آسپالاتین و کورستین، بین مردم محبوبیت زیادی پیدا کرده. آنتی اکسیدان می تونه سلولا رو از آسیب رادیکالای آزاد محافظت کنه. در بلندمدت می تونن خطر مریضیایی مثل مریضیای قلبی و سرطان رو هم کاهش بده.

دلایل نشون میدن که نوشیدن چای رویبوس می تونه سطح آنتی اکسیدان رو در بدن زیاد کنه. اما طبق چیزی که به ثبت رسیده، هرگونه افزایشی کوتاه مدت بوده و زیاد طول نمی کشه.

مطالعه ای بین ۱۵ نفر نشون داد، نوشیدن چای رویبوس قرمز ۲/۹ درصد و چای رویبوس سبز ۶/۶ درصد سطح آنتی اکسیدان خون رو افزایش میدن. این افزایش سطح آنتی اکسیدان پس از مصرف ۱۷ اونس (۵۰۰ میلی لیتر) چای تهیه شده با ۷۵۰ میلی گرم برگ چای رویبوس به مدت پنج ساعت دووم داشت.

روبروی، مطالعه ای بین ۱۲ مرد سالم هم نشون داد که نوشیدن چای رویبوس در مقایسه با چای معمولی تأثیری روی آنتی اکسیدان خون نداره. شاید به خاطر این که آنتی اکسیدانای رویبوس عمر کوتاهی داشته یا اون طور که باید جذب بدن نمی شن.

۳. واسه افرادی که با خطر مریضی قلبی روبرون، مفیده

آنتی اکسیدانای موجود در چای با سلامت قلب در رابطهن. این می تونه به شکلای مختلفی اتفاق بیفته. اول اینکه نوشیدن چای رویبوس می تونه با مهار آنزیم تبدیل آنژیوتنسین (ACE)، اثر مفیدی بر فشار خون داشته باشه. آنزیم تبدیل آنژیوتنسین فشار خون رو به طور غیرمستقیم با منقبض کردن رگای خونی افزایش می ده.

مطالعه ای بین ۱۷ نفر نشون داد که ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پس از نوشیدن چای رویبوس، فعالیت ACE در شرکت کنندگان مهار می شه، اما باعث هیچ گونه تغییری در فشار خون نشد.

دلایل امیدوارکننده ای مبنی بر این هست که این چای می تونه سطح کلسترول خون رو هم بهبود ببخشد. در مطالعه ای، اثرات رویبوس روی ۴۰ مرد و زنِ دارای اضافه وزن و درمعرض خطر دچار شدن به مریضی قلبی بررسی شد. محققان دریافتند که نوشیدن روزانه شش فنجون جای رویبوس به مدت شش هفته باعث می شه کلسترول با لیپوپروتئین کم چگالی (LDL) که به عنوان کلسترول «بد» شناخته می شه کاهش پیدا کنه. این با افزایش کمی در کلسترول با لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) یا کلسترول خوب هم همراه بود. با این حال اثرات مثل در افراد سالم دیده نشد.

سطح کلسترول سالم به معنی محافظت بیشتر در برابر مریضیای مختلف قلب، ازجمله حمله ها و سکتهای قلبیه.

۴. آنتی اکسیدانای این چای باعث کاهش خطر دچار شدن به سرطان می شه

آزمایشایی نشون دادن که آنتی اکسیدانای کورستین و لوتئولین که در چای رویبوس پیدا می شن، می تونن سلولای سرطانی رو ازبین ببرن و از رشد تومور جلوگیری کنن.

بااین حال، مقدار کورستین در یک فنجون چای تنها درصد کمی از کل آنتی اکسیدان موجوده. پس معلوم نیس که مقدار کافی از این دو آنتی اکسیدان هست یا نه، و بندازه کافی جذب بدن شدن تا اثرات مفید داشته باشن یا نه.

مطلب مشابه :  چرا آدم های موفق هدف تعیین نمی کنن؟ 

واسه یافتن دلایل قوی از اثر نوشیدن چای رویبوس روی جلوگیری از رشد سرطان، باید تحقیقات بیشتری روی آدم انجام شن.

۵. ترکیبات موجود در این چای واسه افراد با دیابت نوع دو مفیده

چای رویبوس یکی از معدود منابع طبیعی شناخته شده ی آنتی اکسیدانی به نام آسپالاتینه. مطالعه روی حیوانات نشون می ده که آسپالاتین می تونه اثر ضددیابتی داشته باشه.

مطالعه ای در موشای گرفتار به دیابت نوع دو نشون داده که آسپالاتین به تعادل قند خون و کاهش مقاومت بنسولین کمک می کنه. این خبر امیدوارکننده ای واسه کسائی حساب می شه که گرفتار به دیابت نوع دون یا اونایی که خطر دچار شدن تهدیدشان می کنه. بااین حال واسه تأیید این اثر مثبت، باید تحقیقات بیشتری روی آدم صورت بگیره.

بقیه فواید پنهون ی چای رویبوس

فواید چای رویبوس واسه سلامتی آدم طیف زیادی دارن، اما دلایل کافی واسه اثبات خیلی از اونا وجود نداره:

سلامت استخوان: دلایل کمی از اثر مصرف رویبوس بر تقویت سلامت استخوان وجود دارن. علاوه براین، تحقیقات زیادی با تمرکز روی چای رویبوس انجام نشدن.

تقویت گوارش: خیلیا مصرف این چای رو راهی واسه کاهش مشکلات گوارشی میدونن، اما دلایل اون خیلی ضعیفن.

بقیه فواید مورد ادعا: برخلاف بعضی گزارشای غیرموثق از بهبود، دلایل کافی وجود ندارن که چای رویبوس بتونه به مشکلات خواب، حساسیتا و سردرد کمکی بکنه.

البته کمبود دلایل به این معنی نیس که اینا اشتباهن. فقط اینکه هنوز مطالعه نشدن.

این چای مشکلات جانبی هم داره؟

چای رویبوس کلا بی خطره.

با اینکه مشکلات جانبی منفی خیلی به کم دیده شدن، اما گزارشایی در این مورد وجود دارن.

یک مطالعه موردی نشون داد که نوشیدن مقدار زیاد چای رویبوس به شکل روزانه باعث افزایش آنزیمای کبد می شه، که خودِ این می تونه باعث مشکل کبدی شه. البته این یک مورد بیشتر نبود.

بعضی ترکیبات موجود در این چای فعالیتای استروژنی از خود نشون دادن، به این معنی که می تونن باعث تولید استروژن، هورمون جنسی زنانه شن. پس بعضی منابع پیشنهاد می کنن افرادی که دچار شرایط خاصِ حساسیت به این هورمونن، مثل مبتلایان به سرطان سینه، بهتره چای رویبوس مصرف نکنن.

البته این اثر خیلی کمه و شاید تنها مصرف مقدار زیاد اینه که اینجور اثری به دنبال داره.

جمع بندی

چای رویبوس نوشیدنی سالم و خوش طعمیه. این چای بی کافئین، با مقدار کم تانن و پر از آنتی اکسیدان هاست که باعث می شه فواید زیادی واسه سلامتی داشته باشه.

البته بعضی ادعاها که در مورد فواید این چای مطرح می شن، غیرموثق بوده و دلایل زیادی واسه اثبات شون وجود نداره. هنوز مشخص نیس که فواید چای رویبوس که در مطالعه روی حیوانات و آزمایشا دیده شدن، به معنای امتیازات اون در دنیای حقیقی واسه آدم هم هست یا نه.



دیدگاهتان را بنویسید