ابعاد پرورش بچه از دیدگاه روانشناسان

دانلود پایان نامه

ابعاد پرورش بچه از دیدگاه شیفر (1965)

شیفر (1965) در تحقیقات ابتدایی خود در مورد بررسی عوامل رفتارای والدین به دو بعد رسید: بعد گرمی روابط در مقابل سردی و بعد کنترل در مقابل آزادی.

بعد گرمی مربوط می شه به والدینی که بیشتر به فرزندان خود لبخند میزنن، به اونا جایزه میدن و اونا رو تشویق می کنن و عاطفه خیلی از خود نشون میدن. هرچند که ممکنه از اونا به دلیل رفتارای ناشایست، انتقاد کنه (شیفر و سلیگمن، 1951؛ به نقل از علی کمک، 1388).

بعد سردی مربوط می شه به والدینی که به اندازه خیلی از فرزندان خود انتقاد می کنن. اونا به تنبیه و تحقیر بچه هاشون می پرازن و یا این که اونا رو ندیده می گیرن. خیلی کم اتفاق میفته که به فرزندان خود القا کنن که اونا دوست داشتنی و با ارزش هستن (همون منبع).

کنترل در برابر آزادی

والدین سختگیر قوانین بسیاری رو به کودکان خود مجبور می کنن. دوست دارن از نزدیک کودکان خود رو نظاره کنن و معیارهای قاطعی واسه رفتار دارن که از فرزندان انتظار عملی کردن اونا رو دارن. ولی حتماً اونا رو تنبیه نمی کنن. واقعا والدین سختگیر فرزندانی دارن که معمولاً خود رو با قوانین موافق می کنن و خیلی احتیاجی به تنبیه ندارن. البته نوع قوانین و محدودیتایی که والدین مجبور می کنن بستگی به سن بچه هاشون دارن. در سالای قبل از مدرسه در مورد سر و صدا، پاکیزگی، بازی با اسباب بازی، اطاعت، رفتار خشن، چگونگی لباس پوشیدن و . . . قواعدی تعیین می کنن. والدین سختگیر از بچه خود توقع رفتار عاقلانه، کارکرد خوب در مدرسه، درست غذا خوردن و تمیزی رو دارن (بامریند، 1973؛ ماتینز، 1975؛ به نقل از ماسن و همکاران؛ ترجمه یاسایی، 1382).

در وضعیت افراطی دیگه والدین آسون گیر هستن. این جور والدین کلا قوانین کمی دارن و از فرزندان خود توقع چندانی ندارن، اونا خیلی توجهی به آموزش بچه خود ندارن. خیلی متوقع نیستن که بچه هاشون عاقلانه رفتار کنن، بچه هاشون رو از آسیب رسوندن به اسباب خونه یا بقیه وسایل منع نمی کنندو اهمیتی به پاکیزگی یا اطاعت نمی دن (همون منبع).

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه درباره اصل عدم مداخله

 

شیفر (1965) با ترکیب ابعاد گرمی روابط در مقابل سردی (پذیرش/ رانده) و کنترل در مقابل آزادی (آسون گیر/ سخت گیر) والدین رو به 4 دسته کلی تقسیم کرد:

1- والدین گرم و آزاد گذارنده

2- والدین گرم و کنترل کننده

3- والدین سرد و آزاد گذارنده

4- والدین سرد و کنترل کننده

والدین گرم و کنترل کننده

این گروه از والدین، به کودکان خود محبت گفته و به اونا آزادی میدن. والدین تلاش می کنن که احساس امنیت خاطر فرزندان رو حفظ کرده و پاسخای مطلوب به اونا بدن. کودکان این گروه، خصوصاً تمایل به تسلط بر محیط و تمایل به رفتارای نوع صمیمی نسبت به همسالان داشته و دارای احساس استقلال و اعتماد به نفس هستن (بالانتین[1]، 2001). والدین گرم و کنترل کننده هم به فرزندان محبت می کنن و هم محدودیت کننده هستن، اما محدودیتای اعمال شده از طرف این والدین، با منطق و دلیل آوردن واسه فرزندانه. اونا قوانین رو واسه فرزندان توضیح داده و نسبت به تغییر و تحولات احتیاجات اونا جوابگو هستن (انونی مس[2] ، 1995).

والدین گرم و آزاد گذارنده

این والدین نسبت به فرزندان خود به محبتای افراطی روی آورده و همیشه اونا رو مورد امر و نهی قرار میدن که این مانع یادگیریای کشف و کنجکاوی فرزندان اونا می شه. این کودکان تلاش می کنن بر همسالان خود مسلط شن و عموماً حالتی از دشمنی توأم با خشونت دارن. این والدین در مقابل فرزندان، جوابگو، گرم، پذیرا و بچه محورند ولی کنترل و نظارت چندانی بر کارا و رفتار فرزندان خود ندارن. به خاطر این درخواست و تکالیف و برنامه ای واسه فرزندان وضع نمی کنن (بالانتین، 2001).

والدین سرد و کنترل کننده

رفتارای این گروه از والدین، با سخت گیری، نه تنبیه و محدودیتای شدیدی همراهه که این موجب احساس دشمنی در بچه ها می شه. امیال سرکوب کننده کودکان، باعث گوشه گیری نبود اعتماد به نفس و احساس خجالت در اونا می شه. این کودکان عموماً عصبی، دپرس و مضطرب هستن. این گروه از والدین فکر می کنند که می باید همیشهً به اعمال قدرت بر فرزندان خود بدن، چون این احتمال هست که بچه ها به آسونی در خطر قرار می گیرن و فاسد شن. این والدین عموماً نسبت به فرزندان، سخت گیری کنترل بالا و قوانین زیادی اعمال می کنن و تمایل به تنبیه بدنی و شکل های جور واجور دیگه تنبیه دارن. (انونی مس، 1995).

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه ارشد درموردBilly، not، He، an

این والدین اعتماد کمی نسبت به فرزندان خود دارن. خواستها و انتظارات خیلی از فرزندان خود دارن و روش تعاملشان، بزرگسال محوریه. اونا به خاطر ترس از نبود کنترل بچه ها، از رابطه وسیع فرزندان، دوری می کنن (بالانتین، 2001).

والدین سرد و آزاد گذارنده

فرزندان این گروه از والدین، به دلیل از دست دادن محبت و از طرف دیگه آزادی با قید و شرط، کودکانی خالی از احساس و عاطفه هستن که این ویژگی باعث رفتارای خشن شدیدی از طرف کودکان می شه. نتیجه های این سبک تربیتی می تونه باعث گناه کاری و رفتارای جامعه جنگ شه. این والدین نه نسبت به فرزندان جوابگو هستن و نه تقاضایی از فرزندان دارن. اونا نه از فرزندان ساپورت می کنن و نه خود ادراکی مثبت و نه خود تنظیمی اونا رو تشویق می کنن و بیشترً از خود نظارتی و خود رهبری رفتار کودکان، بی اطلاعند. در واقع این والدین، به عنوان والدین بی توجه معروفند (همون منبع).

الگوهای پرورش بچه مک کوبی و مارتین

مک کوبی و مارتین (1983، به نقل از سلیگمن، 1999) با ترکیب دو بعد پرورش بچه پذیرش/ پاسخگویی و مطالبه کنندگی/ کنترل کنندگی چار الگوی پرورش بچه رو اون طور که در شکل شماره 1 نشون داده شده ارائه کرده که از پر کاربردترین الگوها در مورد بررسی روش های بچه پروریه.

 

[2]- Anonymous