دانلود پایان نامه

 تخت سلیمان یکی از سه آتشکده بزرگ ایران در زمان ساسانیانه و بزرگ ترین مرکز آموزشی، مذهبی، اجتماعی و عبادتگاه ایرانیان در قبل از اسلام به حساب می رفت.

مقاله های در رابطه:

  • برنامه سفر ۵ روزه به گنبد سلطانیه، زنجان و تخت سلیمان
  • آتشکده بهرام یزد؛ پاسدار آتشی به قدمت هزار و پانصد سال

صفه تخت سلیمان از رسوبات آهکی تشکیل شده و دریاچه اون از کف دره ۵۰ متر ارتفاع داره و محوطهٔ تاریخی بزرگی در نزدیکی تَکاب و روستای تخت سلیمان قرار داره  ین جای یکی از ۳ آتشکده بزرگ و مقدس ایرانیان  بوده. در زمان ساسانیان، ایرانیان سه آتشگاه بزرگ و برجسته داشتن.

نام آتیش هایی که در این آتشگاه ها نگهداری می شد، یکی برزین مهر به معنی آتیش عشق والا که آتشکده کشاورزان بود که در نزدیکی نیشابور خراسان جای داشت. دومی فربغ بود به معنی آتیش فر ایزدی که در کاریان فارس و خاص موبدان و بلندپایگان بود. سومی آتشکده آذرگشسپ که در تکاب آذربایجان قرار داشت. آتشکده آذرگسپ خاص پادشاهان و ارتشیان بود و در شهر و محلی بنام شیز یا گنجک روی کوه اسنوند قرار داشت.

موقعیت جغرافیایی منطقه تخت سلیمان

مجموعه میراث جهانی تخت سلیمان جایگاه مهمترین اتشکده دوره ساسانیان (اذرگشنسب)در ۴۳ کیلومتری شمال شرقی شهرستان تکاب و ۳ کیلومتری شرق بخش تخت سلیمان در جنوب شرقی استان آذربایجان غربی ایران قرار گرفته.این منطقه در ارتفاع اون ۲۴۵۰ متر از سطح دریاه .

این منطقه از شمال به قره آغاج آذربایجان شرقی و از شرق به استان زنجان و از جنوب و غرب به شهرستان تکاب محدوده. مجموعه، روی تختگاه رسوبی بیضی شکل به ارتفاع ۲۰ متر از زمین های دور و بر با وسعتی برابر ۲۸۰۰۰ مترمربعه. کوه های بلقیس و زندان سلیمان و کوه تویله و تختگاه سلیمان و کوه چال تپه مجموعه رو محاصره کرده ان.

تخت سلیمان

موقعیت قرار گرفتن

تخت سلیمان یا شهر گنجک (شیز) در ۴۵ کیلومتری شمال شرقی شهرستان تکاب تو یه دره ی سرسبز در بلندی ۳۰۰۰ متری در استان آذربایجان غربی قرار داره.تخت سلیمان در ۱۵۰ کیلومتری شهر زنجان هستش. راه منتهی به تخت سلیمان آسفالتهه اما گردنه های مارپیچ اون رو نباید از نظر دور داشت. تخت سلیمان چهارمین اثر تاریخیه که سکوت ۲۴ ساله ی ایران رو در میدون ی بین المللی شکست و در سال ۱۳۸۲ در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. این اثر تاریخی حالا به یکی از جاذبه های گردشگری ایران تبدیل شده. هم اینکه روند ثبت این مجموعه تاریخی در فهرست یونسکو از سال ۸۰ شروع و در سال ۸۲ به نتیجه رسید.

معرفی فضاها:

  1. ایوون شمالی
  2. آتشکده
  3. محل نگهداری آتیش مقدس
  4. حیاط شمالی آتشکده
  5. معبد آناهیتا
  6. سالن پرورش گیاهان معطر نزورات
  7. ایوون غربی خسرو
  8. سالن جنوبی ایوون خسرو
  9. تالار ستون دار
  10. هشت ضلعی ایوون شمالی
  11. دروازه شمال شرقی
  12. دروازه شمالی
  13. دروازه جنوب شرقی

آتشکده آذرگشنسب

شناخت معماری

این دریاچه سحرآمیز که یکی از کلی ترین علل آبادانی محل و عامل اساسی رونق این مجموعه باستانی حساب می شه، بزرگترین و پرآبترین محل بیرون آمدن آب زیر زمینی آهک ساز (محل بیرون آمدن آب زیر زمینی آرتزین) در این منطقه س. فرم اون به شکل یه بیضی نامنظمه که قطر بزرگ اون ۱۲۰ متر و قطر کوچیک اون ۸۰ متر در مرکز محوطه تاریخ مذهبی تخت سلیمان هستش.

تخت سلیمان

هم حالا از دو کانال در شمال و جنوب اون آب بیرون می شه که دبی آب دو خروجی اون حدود ۹۰ لیتر در ثانیه س و واسه آبیاری زمین های زراعی دور و بر تخت، جریان داره. عمق دریاچه از سطح لبه تا کف اون متغیر بوده و در گودترین قسمت ۱۱۲ متره. آب اون دارای درصد بسیار بالای آهک و بقیه املاح و موادمعدنیه. درجه گرما اون ثابت بوده و حدود ۲۱ درجه سانتیگراد بالای صفره.

6

گذشته

تکاب به معنی آب باریک و زمینیه که آب کم و محدودی از اون عبور می کنه. باور مردم این ناحیه بر اینه که از اونجایی که تنها رود جاری در این منطقه "ساروق" است این شهر رو به همین نام می خونن. تکاب دارای دو بخش مرکزی به نام های تکاب و تخت س
لیمانه و ۶ دهستان هم در این منطقه هست. بیشتر درآمد مردم این ناحیه از کشاورزی و دامپروریه و از صنایع دستی معروف این ناحیه می توان به فرش افشار اشاره کرد که به فرش آهنین هم مشهور بوده و دارای معروفیت جهانیه.

مطلب مشابه :  منابع تحقیق با موضوع حق ثبت اختراع

در تکاب خیلی خونواده ها از راه فرش بافی امرار معاش می کنن. فرش دستباف افشار انگار سوغات این شهر هم حساب می شه. مجموعه آثار باستانی تخت سلیمان با ۱۲ هکتار مساحت، یکی از محوطه های تاریخی مهم کشور ایران حساب می شه. در این منطقه نشونه ها و بقایای قرار گرفتن از هزاره اول ق.م تا قرن ۱۱ هجری قمری توجه می شه. بالاترین درجه شکوه و آبادانی تخت سلیمان مربوط به دوره ساسانیه.

ایوون خسرو

ایوون خسرو، از بازمانده های ایوون رفیع و شکوهمندی که در قلب مجموعه آثار تخت سلیمان خودنمایی می کنه، به عنوان نماد این مجموعه تلقی می‎شه. در ضلع شمال غربی، ایوون بلند و شکوهمند ساسانی معروف به ایوون خسرو که از آجر قرمز و ملات ساروج ساخته شده قرار داره که تنها دیواره های باقی مونده هنوز به عنوان شاخص این مجموعه تلقی می شن. این ایوون بلند واسه اقامت پادشاهان ساسانی در زمان اجرای مراسم زیارت آتشکده آذرگشسب و بارعام احداث شده و به احتمال زیاد تاریخ ساخت اون مربوط به خسرو اول معروف به انوشیروانه. این ایوون مثل دیگر آثار دوره ساسانی دارای پلان مربع مستطیل و از نظر طراحی به طور کاملً مثل ایوون مداین و در واقع مثل اون با اندازه ها و حجم کوچیکتری در کنار آتشکده آذرگشنسب ساخته شده. این ایوون مرتفع شاید واسه زمان اقامت سلاطین ساسانی در مجموعه ساخته شده.

7

آتشکده آذر گشنسب 

آتشکده آذرگشنسب در ضلع شمالی دریاچه قرار گرفته و دارای نمایی چهارطاقیه که داخل اون محراب آتیش قرار گرفته و راهروهای مخصوص مراسم عبادی دور و برش رو فراگرفته ان. در طرف راست چهارطاقی، دومین اتاق مهم این آتشکده قرار گرفته که در اون آتیش رو وقتی واسه نیایش در برابر دید نبود، شعله ور و حفظ می کردن.

sheez12

ساختمون آتشکده آذرگشنسب در اونجا احداث و به عنوان مهمترین معبد مورد احترام ایرانیان زرتشتی در زمان ساسانیان نقش بسیار تعیین کننده ای در زندگی سیاسی ـ اجتماعی حکومت نامبرده اجرا می کرد و آتیش جاویدان اون به مدت هفت قرن نماد قدرت آئین زرتشت حساب می شد. این آتشکده که از زمان حکومت ایلخانیان به بعد به «تخت سلیمان» موسوم می شه، وسیع ترین تاسیسات مذهبی و اجتماعی دوره ساسانیه که تا الان شناسایی و از پایین خاک بیرون آورده شده. بقایای آثار معماری این مجموعه واسه یکی از بزرگترین نمادهای مذهبی، سیاسی و فرهنگی آخرای دوره ساسانی در قرن ۶ میلادی به حساب می آید. در وصف مهم بودن این مجموعه باید یادآوری کرد، همون نقشی که تخت جمشید در حکومت هخامنشی داشته، تخت سلیمان هم واسه ساسانیان از هرجهت مثل تخت جمشید حساب می شده.

.  

بعد از نابودی حکومت ساسانی و پذیرش دین روشن کننده اسلام به وسیله ایرانیان، این مجموعه بزرگ که در جنگهای ایران و روم در زمان خسروپرویز در سال ۶۲۴ میلادی شدیدا آسیب دیده بود، دیگه رمق تجدیدحیات نیافت اما تا قرن ۴ ه‍ .ق تعداد کمی از معتقدان آئین باستانی ایران در این محل اسکان داشته و آتشکده هم در اندازه کوچیکتری مورد به کار گیری بوده تا اینکه در زمان حکومت آباقاخان مغول با انجام تعمیرات وسیع و خیره کننده و احداث بناهای جدید، دوباره" از اینجا یه مدت به عنوان پایتخت باستانی و تفرجگاه به کار گیری می شه.

مطلب مشابه :  انگیزه ورزش

01310aa

بعداً هم محل نامبرده به وسیله بیشتر مردم به شکل شهرکی کم اهمیت با مشاغل جور واجور تا قرن ۱۱ هجری قمری ادامه زندگی می دهد. از این تاریخ به بعد، محل متروک و به دلیل اعتقادات بیشتر مردم محل که جای فوق رو مربوط به سلیمان نبی(ع) می دانند، از اون خوب حفاظت می شه.حصار شکلی نزدیک به بیضی داره که قطر بزرگش در جهت شمال و جنوبه و کلیه ساخت و سازه های مجموعه رو در برگرفته و از راه ۲ دروازه می توان با داخل رابطه برقرار کرد. به همراه برج های دروازه ها ۳۸ برج دیوار رو ساپورت می کنن.

19

سابقه تاریخی و چگونگی شروع تحقیقات پژوهشی تخت سلیمان

در مورد مشخصات معماری و سابقه تاریخی این مجموعه باستانی مطالب زیادی در کتب مذهبی زرتشتیان، مورخین و جغرافی نویسان قرون ابتدایی اسلامی، شاهنامه فردوسی و بعدا در سفرنامه های مستشرقین هست، 

href=”https://images.kojaro.com/2015/12/83.jpg” rel=”nofollow noopener” target=”_blank”>8

محوطه باستانی تخت سلیمان و آثار و بقایای بزرگ روی اینکه در شمال غربی ایران هستش در سال ۱۸۱۹ م به وسیله "سرروبرت کرپورتر" کشف شد و در سال ۱۸۳۸ م هم "سر هنری راولینسون" پس از بازدید از محل، توضیح دقیقی از اونجا عرضه کرد .

کوه زندان سلیمان

در ۳ کیلومتری غرب تخت سلیمان، کوه مخروطی میان خالی هست که هزاران سال پیش، بر اثر اتفاق آتشفشون به وجود آمده. ارتفاع این اتفاق مخروطی شکل که به کوه زندان معروفه از سطح زمین های مجاور، بین ۹۷ تا ۱۰۷ متره و در مرکز اون چاله ای به عمق حدود ۸۰ متر دیده می شه که قطر دهانه اون به طور تقریبی ۶۵ متره.

13

در طوقه این مخروط بقایای معبد مقدسی مربوط به هزاره اول ق . م هست که در دهه ۴۰ به وسیله هیئت قدیم شناسی آلمان مورد جستجو و مطالعه قرار گرفته. بقایای آثار معماری معبد نامبرده با در نظر گرفتن وسایل تاریخی به دست اومده واسه حکومت ماناهاه که از ۶۶۰ تا ۸۳۰ قبل از میلاد در این منطقه از ایران فرمانروایی داشته ان.

بعد از رونق آتشکده آذرگشنسب در دوره ساسانی تا یه مدت از اینجا تاریخی و از بعضی واحدهای معماری اون به عنوان قلعه نگهبانی به کار گیری شده. علی محمدی در کتاب «تکاب افشار» می نویسد: «من عقیده دارم این کوه در هزاران سال پیش آتشفشون بوده که بعدا در اثر تحولات زمین گودی اون تشکیل دریاچه ای مثل دریاچه تخت سلیمان درآمده و باز به همین ترتیب پس از گذشت زمان متمادی آب اون خشک شده و به شکل فعلی دراومده.

معبد آناهیتا

بغدخت اردویسور آناهیتا، ایزدبانوی آب، باران، زیادی، برکت، باروری، زناشویی، عشق، مادری، زایش و پیروزی و آناهیتا ایزدبانوی نامدار ایرونی نه فقط ساکنان ایران بلکه مردم خیلی از بخش های جهان هم به اون ارج نهاده ان که در ایران به نام آناهیتا یا ناهید معروفیت داشته و یونانی ها اون رو آرتمیس، آنایی تیس یا الهه عصمت و عفت و مورخان رم و بیزانس اون رو دیانا خونده ان.

14

معابدی از زمان های جور واجور تاریخی با نام آناهیتا شناخته شده و در هر جایی که آب وجود داشته حضور آناهیتا رو (حتی اگه شده باشه با آوردن گل لوتوس یا نیلوفر آبی و یا دانه انار) احساس می کنیم.

15

مجموعه تاریخی تخت سلیمان در تاریخ ۹/۲۹/ ۱۳۱۶ تحت شماره ۳۰۸ به ثبت آثار تاریخی کشور رسیده. چون این مجموعه در سال ۱۳۷۲ ه‍.ق به عنوان یکی از پروژه های بزرگ و ملی سازمان میراث فرهنگی کشور انتخاب گردید، پس به خاطر

دیدگاهتان را بنویسید