دانلود پایان نامه

قانون مدنی نیز بیان داشته است : اشتباه وقتی موجب عدم نفوذ معامله است که مربوط به خود موضوع معامله باشد و به استناد ماده 201 قانون مدنی: اشتباه در شخص طرف به صحت معامله خللی وارد نمی آورد مگر در مواردی که شخصیت طرف علت عمدۀ عقد بوده باشد
ماده 353 قانون مدنی اشتباه در جنس مبیع را سبب بطلان عقد قرار می دهد. و نیز براساس ماده 762 قانون مدنی اگر در طرف مصالحه و یا در مورد صلح اشتباهی واقع شده باشد صلح باطل است .
البته به نظر دکتر کاتوزیان احکام قانون مدنی درباره اثر اشتباه مبهم و متعارض است ظاهر مواد 199 و 200 و 201 قانون مدنی دلالت بر عدم نفوذ عقد ناشی از اشتباه دارد ولی، شواهد و دلایلی نیز در دست است که نشان می دهد قانونگذار اصطلاح «عدم نفوذ» را به معنای خاص خود به کار نبرده و مقصود معامله نادرست اعم از باطل و غیرنافذ است.(کاتوزیان، 1392: 99 و 100)
1-5-جایگاه حسن نیت در حقوق اسلام و ایران
حسن نیت یکی از انواع تأسیس های حقوقی است که از صداقت یا مفاهیم نزدیک آن از قبیل اعتبار و درستکاری زاییده شده است .سیسرون اخلاق گرای بزرگ رم صداقت را یک صفت والای انسانی می داند که در مقام خدایی قرار دارد و به وجود آن در انسان مانند وجود عشق و شرافت افتخار می کند. ابتدا حسن نیت در رم به معنای جهل یا اشتباه بکار می رفت در مرحله بعد،حسن نیت به معنای صداقت و در مقابل تدلیس (تقلب) قرار گرفت و نهایتاً حسن نیت آن چیزی شد که در یک سری از عقود و دعاوی مبتنی بر حسن نیت تجلی پیدا می کرد(انصاری، 1388، چ1: 11و12)
از آنجایی که حقوق ایران مبتنی بر نظام حقوقی اسلام است و از منابع فقهی حقوق اسلامی قرآن و روایات می باشد لذا برخی آیات و روایات به طور اجمال به مفهوم حسن نیت می باشد و انسانها را به درستکاری، رعایت انصاف و عدالت امر می نماید، پرداخته می شود.
1-5-1- حسن نیت در قرآن :
الف)آیه اوفوا بالعقود (سوره مائده آیه 1) «یا ایُّها الذّینَ آمنوا اَوفوا بالعقود ….» این آیه شریفه که مؤمنان را امر به وفای به عهد و پیمان می نماید از دلایل مهم برای پایبندی در معاملات می باشد.
ب)آیه «تجاره عن تراض»سوره نساء آیه 29 . «یا ایّها الذین آمنوا لاتأکُلوا اموالکم بینکم بِالباطِلِ اِلّا اَن تکونَ تجاره عن تَراض مِنکُم ….» این آیه شریفه تملک و تصرف در اموال دیگران از راههای باطل و نامشروع را نهی نموده و رضایت طرفین را برای این منظور شرط دانسته است.
ج)آیه «مطففین» «وَیلٌ لِلمُطفِّقین 1-اَلذّین اِذَا اکتالوُ عَلَی النّاسِ یَستوفُونَ 2 – و اِذا کالوُهُم اَووَزَنُوهُم یُخسِرون »در آیات آغازین سوره مبارکه مطففین خداوند متعال کم فروشان را مورد عتاب قرار داده و رفتار آنهایی را که در کیل کردن درست عمل می نمایند و موقع ستاندن کامل می گیرند ولی چیز ناقص به دیگران می دهند قبیح شمرده است .
د)آیه «نبذ»(سوره انفال آیه 58) «وَ اِمّا تَخافنَّ مِن قَومٍ خیانَهً فاَنبِذ الیهِم عَلی سواءٍ اِنّ اللهَ لا یُحبُ الخائنین»
در این آیه شریفه «نبذ» خداوند متعال می فرماید :اگر از خیانت گروهی از هم پیمانان خود سخت می ترسی ، تو نیز با حفظ عدل و راستی عهد آنان را نقض کن اما تکلیف خود را با تو بدانند و با وجود خیانتکاری آنان ، فریب و خیانتی از طرف تو به آنها نرسد) که خداوند خیانتکاران را دوست ندارد.
1-5-2- حسن نیت در سنت
قواعدی که در زیر از آن نام برده می شود به استناد احادیث و روایات از نبی اکرم صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیه السلام می باشد، که عبارتند از :
1-قاعده لاضرر و لاضراراً فی الاسلام که به عنوان حدیث از حضرت رسول اکرم نقل شده است.
2-قاعده غرور (المغرور یرجع الی من غره) حدیث نبوی است یعنی فریب خورده باید به فریب دهنده مراجعه و مطالبه خسارت نماید.
3-قاعده احسان –آیه «ما علی المحسنین من سبیل» از ادله این قاعده محسوب می شود . در نامه 53 حضرت علی (ع) به مالک اشتر به تفاوت نیکوکار و بدکار اشاره شده است . برخی حقوقدانان همچون دکتر کاتوزیان عقیده دارند که احسان به کار مشروعی می گویند که برای جلب منفعت یا دفع ضرر از دیگران انجام شود.

دانلود پایان نامه

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

مطلب مشابه :  دانلود فایل پایان نامه حقوق بیع بین المللی

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

و دیگر قواعدی همچون نفی عسر و حرج ، لزوم معاملات و صحت معاملات می تواند بر مبنای حسن نیت توجیه شود.
همچنین خیارهای تدلیس،عیب و غبن که مبتنی بر حدیث تلقی الرکبان هستند و ذوالخیار می تواند بر مبنای آن معامله را فسخ نماید از دیگر قواعدی هستند که مبتنی بر روح حسن نیت می باشند و براساس مفهوم حسن نیت توجه می گردند زیرا صداقت و درستی در معامله مستلزم این است که از دروغ اجتناب شود و عیوب کتمان شوند.(همان: 47 تا 52)
1-5-3- مصادیق حسن نیت در حقوق ایران
در حقوق موضوعه ایران نمونه هایی از حسن نیت وجود دارد که به نحو اجمال به آن اشاره می شود .
1-اصل چهل قانون اساسی : هیچکس نمی تواند اعمال حق خویش را وسیله اضرار به غیر یا تجاوز به منافع عمومی قرار دهد. هر چند این اصل برگرفته از کلام نبوی «لاضرر و لاضرار فی الاسلام »است که خود یکی از قواعد مهم فقهی است اما با نهی از اضرار و تجاوز به حقوق همنوع ، در واقع امر به درستکاری و نیک رفتاری می نماید که حسن نیت جلوه ای از آن است و متعاقدان باید در روابط قراردادی به دور از هر گونه تقلب و حیله ، با نهایت اعتماد و صداقت تعهدات خود را به پایان برسانند.
2-ماده 65 قانون مدنی ایران آمده است :« صحت وقفی که به علت اضرار دیّان واقف شده است منوط به اجازه دیّان است»
3-ماده 218 قانون مدنی(صلاحی 1370):هر گاه معلوم شود که معامله به قصد فرار از دین به طور صوری انجام شده آن معامله باطل است. در این جا نیز مقنن به طور تلویحی رعایت حسن نیت را مدّنظر داشته است .(همان:60و61)
1-6- منابع فقهی مربوط به تدلیس
1-6-1-قرآن مجید:
کلمه تدلیس در قرآن کریم بکار نرفته است ولی با توجه به اینکه یکی از معانی لغوی تدلیس حیله، فریب ، کید، خدعه و نیرنگ است .کلمه کید و کلمه خدعه به دفعات در قرآن مجید بکار رفته است.آیاتی که در آن واژه خدعه به کار رفته است به شرح زیر می باشد :
1)سوره بقره آیه 9: «یخدِعون الله والذین آمنوا و ما یخدعونَ الّا انفسهم و ما یشعرون»
آنها می خواهند خدا و مؤمنان را فریب دهند در حالی که جز خودشان را فریب نمی دهند (اما) نمی فهمند. خدعه نوعی مکر و نیرنگ است چون خداوند بر اعمال آنها و باطنشان اطلاع دارد ولی آنها اشعار به این مطلب ندارند و این را درک نمی کنند.
2) سوره نساء آیه 142 :«انّ المنافقین یُخدعون الله و هو خادعهم و اذا قاموا الی الصلوه قاموا کسالی یراءون الناس ولایذکرون الله الا قلیلا»
منافقین می خواهند خدا را فریب دهند در حالی که او آنها را فریب می دهد و هنگامی که به نماز برمی خیزند با کسالت برمی خیزند و در برابر مردم ریا می کنند و خدا را جز اندک یاد نمی کند.
3) سوره انفال آیه 62 :«و ان یریدوا ان یخدعوک فَاِنَّ حسبک الله هوالذی ایّدک بِنَصرِهِ و بالمومنین »
و اگر بخواهند تو را فریب دهند خدا برای تو کافی است او همان کسی است که تو را با یاری خود و مؤمنان تقویت کرد.
مفسران در توضیح ایـن جمله از آیـه گفته اند که در همان لحظاتی که تفکر پلید خـدعه در مغز منافقـان می گذرد . خود در نوعی خدعه و نیرنگ واقع شده اند زیرا برای به دست آوردن سرمایه های ناچیزی ، سرمایه بزرگ وجود یعنی ایمان خود را از دست می دهند این درست شبیه داستانی است که از بزرگی نقل شده که به جمعی از کسبه و پیشه وران می گفت: از این بترسید که مسافران غریب برسر شما کلاه بگذارند . کسی گفت : اتفاقاً آنها افراد بی خبر و ساده ای هستند و ما می توانیم سر آنها کلاه بگذاریم . آن بزرگ گفت :منظور من هم همان است . شما سرمایه ناچیزی از این راه فراهم می کنید و سرمایه بزرگ ایمان را از دست می دهید . در روایتی نقل شده که شخصی از رسول خدا(ص) پرسید :نجات از عذاب فردای قیامت در چیست ؟حضرت فرمودند: نجات در این است که با خدا نیرنگ نکنید که او با شما نیرنگ می کند چون هر کس با خدا نیرنگ کند او نیز با وی نیرنگ می کند و ایمان را از دل او میبرد . کسی که با خدا نیرنگ می کند در حقیقت با خودش نیرنگ می کند ولی نمی فهمد.
شخصی پرسید : خداوند چگونه به وسیله بنده اش نیرنگ می شود ؟فرمود: «به دستور خدا عمل کند ولی منظورش غیرخدا باشد. بنابراین از ریا بپرهیزید که شرک به خداست و ریاکار در روز قیامت به چهار اسم خوانده می شود و به او می گویند : ای کافر، ای فاجر، ای حقه باز، ای زیانکار، عملت تباه شد و مودت از بین رفت و امروز پاداشی نداری اینک پاداشت را از کسانی طلب کن که عملت را برای خوشایند آنان انجام دادی »(المیزان ،ج5 :123)
4)آیه 29 سوره نساء :«یا ایها الذین امنوا لاتاکلوا و اموالکم بینکم بالباطل الّا ان تکونَ تجاره عن تراضٍ منکم…» ترجمه :ای اهل ایمان !اموالتان را بین خود به ناحق و باطل (مثل ربا و غصب و رشوه) نخورید (یعنی در آن تصرف نکنید) مگر آنکه با تجارت و داد و ستدی باشد که با تراضی خودتان واقع شده است.
خداوند در آیه 29 سوره مبارکه نساء انسانها را از معامله زیانبار نهی می کند . طبق این آیه شریفه مفسران گفته اند که منظور معاملاتی است که نه تنها جامعۀ بشری را به سعادت و رستگاری نمی رساند بلکه به آنان ضرر می زند و جامعه را به فساد و هلاکت می کشاند . این معاملات ، معاملاتی هستند که از نظر دین باطل است و معاملاتی مانند ربا و قمار ومعاملاتی که دو طرف یا یک طرف نمی دانند چه می دهند و چه می گیرند و مشخصات کالا و بها معلوم نیست.
5)همچنین نظیر همین حکم در آیه 188 سوره مبارکه بقره عیناً تکرار شده آنجا که خداوند می فرماید:«ولا تأکلوا اموالکم بینکم بالباطل و تدلوا بها الی الحکام التاکلوا فریقاً من اموال الناس بالاثم و انتم تعلمون »: یعنی اموالتان را در بین خود به ناحق و باطل نخورید و کار را به محاکم قاضیان نیفکنید که بوسیله رشوه و زور پاره ای از مال مردم را بخورید با اینکه شما بطلان دعوی خود را می دانید.

در حقوق اسلام خسارت تنها در نتیجه زیانی مورد حکم قرار می گیرد که به سبب تخطی و تجاوز وارد شده است این تخطی ممکن است تخطی قراردادی و یا تخطی موجب مسئولیت مدنی باشد. خسارات حاصله در نتیجۀ تخطی از قرارداد ، در حقوق قراردادها و خساراتی که در نتیجه شبه جرم حاصل می شود. در حقوق مسئولیت مدنی مورد بررسی قرار می گیرد . شخص متخلفی که دارایی شخص دیگر را مورد تعدی و تجاوز قرار داده است مسئولیت دارد که وضعیت زیان دیده را به حالت قبل از وقوع تعدی، برگرداند . خداوند متعال در آیه 194سوره مبارکه بقره می فرماید :…. فمن اعندی علیکم فاعندوا علیه بمثل ما اعتدی علیکم…
«اگر شخصی شما را مورد تعدی قرارداد حق دارید تلافی و مقابله به مثل کنید.»
(بهروم، 1951،چ1: 300)

6)خداوند در آیه 33 سوره لقمان فریب را به عنوان بزرگترین عوامل انحراف بیان می کند: «یا ایها الناس اتقوا ربکم و اخشوا یوماً لایجزی والدٌ عن ولده و لامولود هو جاز عن والده شیئاً اِنَّ وعدالله حقٌ فلا تغزَّ نکمُ الحیوه الدنیا و لایعزنَّکم باللهِ الغَرور»ای مردم ! تقوای الهی پیشه کنید و بترسید از روزی که نه پدر کیفر اعمال فرزندش را تحمل می کند و نه فرزند چیزی از کیفر (اعمال) پدرش را، بیقین وعده الهی حق است پس مبادا زندگی دنیا شما را بفریبد و مبادا (شیطان) فریبکار شما را به (کَرَم) خدا مغرور سازد .
این آیه هشدار می دهد که زرق و برق زندگی دنیا شما را نفریبد سپس از فریب شیطان سخن می گوید و در مورد آن اعلام خطر می کند؛ زیرا مردم چند گروهند: بعضی آن قدر ضعیف و ناتوان اند که تنها مشاهدۀ زرق و برق دنیا برای فریب و غرورشان کافی است . اما بعضی که مقاومت بیشتری دارند وسوه های شیطان نیز باید به

دیدگاهتان را بنویسید