سایت مقالات فارسی – رابطه بین متغیرهای مدل کنسلیم و نرخ بازدهی سهام در بورس اوراق بهادار …

تحقیق آزمایشی: به منظور برقراری رابطه علت- معلولی میان دو یا چند متغیر از این نوع تحقیقات استفاده می شود. از آنجا که تحقیق حاضر جزو این دسته از تحقیقات نیست لذا از ادامه توضیح در این زمینه خودداری می شود.
تحقیق توصیفی(غیرآزمایشی): تحقیق توصیفی شامل مجموعه روش هایی است که هدف آنها توصیف کردن شرایط یا پدیده های مورد بررسی است. اجرای تحقیق توصیفی می تواند صرفاً برای شناخت بیشتر شرایط موجود یا یاری دادن به فرآیند تصمیم گیری باشد. بیشتر تحقیقات علوم رفتاری در زمره تحقیق توصیفی قرار دارند. روش تحقیق همبستگی از نوع تحلیل رگرسیون یکی از روش های تحقیق توصیفی است که در آن رابطه میان متغیرها بر اساس هدف تحقیق تحلیل می گردد. در روش تحقیق همبستگی از نوع تحلیل رگرسیون، هدف پیش بینی تغییرات یک یا چند متغیر وابسته با توجه به تغییرات متغیر یا متغیر های مستقل است. با توجه به توضیحات فوق روش تحقیق مورد استفاده در این تحقیق از نظر گردآوری داده ها، توصیفیِ از نوع همبستگی خواهد بود.
۳-٣) جامعه آماری، روش نمونه گیری و نمونه آماری:
جامعه آماری به کل گروه افراد، وقایع، یا چیزهائی اشاره دارد که محقق می خواهد درباره آنها به تحقیق بپردازد(سکاران ؛١٣۸۲). تحقیق علمی با هدف شناخت یک پدیده در یک جامعه آماری انجام می شود. جامعه آماری عبارت است از کلیه عناصر و افرادی که در یک مقیاس جغرافیایی مشخص(جهانی یا منطقه‌ای) دارای یک یا چند صفت مشترک باشند(حافظ نیا،۱۳۷۷). به عبارتی جامعه، مجموعه اعضا‌ء حقیقی یا فرضی است که نتایج پژوهش به آنها تعمیم می یابد( دلاور؛۱۳۸۶)
جامعه آماری تحقیق حاضرکلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بین سال های ۸۶- ۸۲ هجری شمسی می باشند که البته می بایست شرکت هایی را به عنوان نمونه انتخاب کرد که در طول دوره مشاهده در تطابق با فرضیات ذکر شده باشند، همچنین برای کاراتر نمودن تحقیق سال ۸۶-۸۷ را بعنوان یک نمونه عملی در نظر گرفته تا بتوانیم در صورت امکان مدلی را برای استفاده سرمایه گذاران عرضه نماییم
در صدر برنامه ریزی هر مطالعه یا تحقیق این سوال مطرح است که اندازه نمونه چقدر باشد. انتخاب نمونه بزرگتر از حد نیاز برای حصول نتایج مورد نظر سبب اتلاف منابع می شود در حالیکه انتخاب نمونه های خیلی کوچک اغلب پژوهشگر را به نتایجی سوق می دهد که فاقد استفاده علمی است از این رو تعیین اندازه نمونه به نوع نیاز بستگی دارد( آذر؛۱۳۸۴ ).
در تحقیق حاضر به منظور انتخاب شرکتهای عضو در نمونه آماری از روش نمونه گیری حذفی- تصادفی استفاده شده است به این ترتیب که شرکتهایی که واجد شرایط زیر بوده اند به عنوان نمونه انتخاب شده اند:
شرکتهایی که سال مالی آنها منتهی به اسفند ماه باشند.
ماهیت فعالیت آنها سرمایه گذاری یا واسطه گری مالی نباشد، چرا که ماهیت فعالیت این شرکتها متفاوت بوده و بر نتایج تحقیق اثرگذار است.
طی دوره زمانی موردنظر سهام آنها حداقل هر ۳ ماه یکبار معامله شده باشد. چون توقف بیش از حد معاملات شرکت، اثر رفتاری منفی بین معامله گران دارد.
اطلاعات مورد نیاز برای متغیرهای تحقیق در دسترس باشد.
با توجه به موارد فوق الذکر ، تعداد نمونه مورد بررسی ۸۰ شرکت از شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران از بین ۱۹ صنعت مختلف در طی پنج سال مورد آزمون قرار خواهد گرفت.
۴-۳ )فرضیات تحقیق:
مساله هرگز به صورت علمی حل نخواهد شد مگر اینکه به صورت فرضیه یا فرضیه‌هائی تبدیل شود رابطه فرضیه با تحقیق مثل رابطه راه با مسافر است. هر چه راه هموارتر باشد، مسافرت راحت‌تر و بی‌خطرتر می‌شود. بنابراین در تحقیق بدون فرضیه محقق سرگردان و بلاتکلیف است.
فرضیه بر هرگزاره‌ای که در دست آزمون باشد (آزمون پذیر بودن) اطلاق می‌شود، ‌خواه آن گزاره یک واقعیت جزئی و خاص را تعریف کند، خواه یک قانون کلی را بیان کند یا گزاره‌ای باشد پیچیده‌تر از اینها (خاکی، ۱۳۷۷)
همانگونه که در فصل اول هم عنوان شده فرضیه اصلی تحقیق به صورت زیر است:
فرضیه اصلیبین متغیرهای رویکرد کنسلیم و بازدهی سهام در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معنی داری وجود دارد.
فرضیه های فرعی :
فرضیه اول : بین متوسط رشد عایدی سالانه هر سهم و متوسط بازدهی سهام رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه دوم : بین جهت حرکت بازار و متوسط بازدهی سهام رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه سوم : بین مالکیت سرمایه‌گذاران نهادی یک شرکت و متوسط بازدهی سهام رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه چهارم : بین پیش‌رو بودن صنعت سهم و متوسط بازدهی سهام رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه پنجم : بین تعداد سهام شناور در یک شرکت و متوسط بازدهی سهام رابطه معناداری وجود دارد.
۵-۳ )تعریف مفاهیم و واژه های اساسی تحقیق
عایدی هر سهم(EPS)
عایدی هر سهم قدرت سودآوری شرکت را نشان می دهد. برای محاسبه آن سود متعلق به سهامداران عادی را بر تعداد سهام عادی تقسیم می کنیم. هر چقدر این نسبت بالا باشد قدرت سودآوری شرکت نیز بالا می باشد.
در بازار سرمایه و در اصطلاح مدیریت مالی منظور از EPS مقدار سودی است که از تقسیم سود خالص(بعد از کسر بهره و مالیات) بر تعداد سهام منتشره شرکت (سهام عادی) به دست می آید. به طور کلی در گزارش سود(زیان) شرکتها معمولأ آنچه در ابتدا مورد توجه سهامداران قرار می گیرد مبلغ سود سهام پیش بینی شده و درصد پوشش آن طی دوره مالی معین می باشد.
معمولأ در بورس اوراق بهادار مقدار این نسبت با توجه به وضعیت مالی و شرایط نقدینگی شرکت ممکن است تغییر یابد. به بیان دیگر شرکتهای بورسی با توجه به روند تولید و فروش محصولات و وضعیت نقدینگی در داخل قادرند مبلغ EPS پیش بینی شده را تعدیل نمایند. این تعدیل می تواند مثبت یا منفی باشد. تعدیل مثبت یعنی افزایش مبلغ EPS پیش بینی شده به دلایل مختلف از قبیل افزایش نرخ فروش محصولات شرکت ، افزایش درآمد حاصل از سرمایه گذاریها ، افزایش تولید و فروش محصولات ، رشد صادرات و سایر عوامل مرتبط دیگر که تأثیر مثبت بر وضعیت سوددهی شرکت داشته باشند. در مقابل تعدیل منفی به معنای کاهش مبلغ EPS پیش بینی شده است که شرکت به دلایل مختلف داخلی و خارجی از قبیل کاهش قیمتهای جهانی انواع فلزات، کاهش تولید و فروش به خاطر توقف برخی خطوط تولیدی شرکت، افزایش بدهیها و هزینه های شرکت و کاهش شدید میزان نقدینگی و عوامل دیگر که دارای تأثیر منفی در روند سوددهی شرکت داشته باشند. بنابراین گاهی عوامل غیرقابل کنترل در تعدیل EPS شرکتها نقش دارند. شرکتهایی که قیمت محصولات آنها تابع قیمتهای جهانی است ، با افزایش چشمگیر قیمتهای جهانی درآمد شرکت نیز افزایش می یابد ولی افزایش بی رویه در قیمت مواد اولیه شرکتهایی که عمده مواد اولیه مورد نیاز آنها از خارج تأمین می شود منجر به افزایش بهای تمام شده کالای فروش رفته و در نتیجه افزایش هزینه های تولیدی و عملیاتی و ممکن است شرکتها را وادار به کاهش مبلغ EPS نماید. لذا EPS یک متغیر وابسته است که ارتباط مستقیم آن با روند تولید و سوددهی شرکت می باشد. نظر به اینکه اکثر سهامداران موقع تصمیم گیری و ارزیابی سهم ، معمولأ به نسبت EPS آن شرکت در مقایسه با دیگر نسبتها اهمیت بیشتری می دهند معمولأ تحلیلگران مالی و بورس، میزان EPS شرکتها را با قیمت سهام آن شرکت در بازار مورد ارزیابی قرار می دهند.
با توجه به اینکه شرکتها ممکن است گزارشات مالی خود را بالاتر یا پایین تر از واقع گزارش نمایند و با این حال عملکرد مالی خود راسالم جلوه دهند .لذا برای جلوگیری از بروز مشکلات در این مقاله برای اطلاعات عایدی هر سهم از جریان نقدی هر سهم استفاده می شود که مقیاس صحیح تری می باشد.
کنسلیم به بررسی A یا Annual earning per share می پردازد. همانطوریکه در فصل اول ذکر شد در این مقاله به جریان نقدی هر سهم و ارتباط آن با بازدهی سهام می پردازیم که برای محاسبه آن به روش زیر عمل می نماییم.
به منظور جمع آوری داده های مربوط به این متغیر در طی ۵ سال ، از صورت جریان نقد میزان جریان نقد عملیاتی را استخراج و بر تعداد سهام تقسیم می شود. عدد مزبور نماینده جریان نقدی هر سهم می باشد که برای آزمون فرضیه اول مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
سهام شناور بازار
سهام شناور آزاد، درصدی از سرمایه یک شرکت است که برای معامله در بازار سهام در دسترس سرمایه گذاران بوده و بدون هیچگونه محدودیتی قابل معامله باشد. میزان سهام شناور آزاد، باقیمانده کسر تعداد سهام غیر قابل معامله از کل سهام شرکت است ( Ide,2001 ).
این تعریف اولین بار توسط Salomon Smith Barney Global Equity Index در سال ۱۹۸۹ میلادی ارایه گردیده است.
سهام شناور همانند بسیاری از موارد می تواند دارای آثار مثبت و منفی باشد. بر اساس تحقیق و تجربه، سهام شناور تقریب خوبی از عرضه واقعی سهام است. اما در مورد تقاضای سهام شرکتها بحث به گونه دیگری است. به نظر می رسد که پایین بودن عرضه سهام و شناوری کم، با توجه به اینکه درصد بالای سهام توسط سهامداران عمده محبوس است، موجب افزایش نااطمینانی در مورد قیمت سهام شرکت مزبور گردیده و منتج به افت بالقوه تقاضا برای سهام آن شرکت می شود. اگر میزان شناوری سهام شرکتی بالا باشد، میزان نقدشوندگی سهام آن بالقوه بالاتر و نوسانات قیمتی آن کمتر و در نتیجه ریسک سرمایه گذاری کمتر خواهد بود. (Venkatesh, 2003 ) این امر، موجب افزایش تقاضا برای سهام این گروه از شرکتها می شود. این مساله به عنوان یکی از موارد مهم و مثبت در نظر گرفتن سهام شناور می باشد. ولیکن این مساله باعث نمی گردد که تصور شود باید شرکتها کلیه سهام خود را به صورت شناور داشته باشند، زیرا برای کنترل سهم باید یک مدیریت سهام وجود داشته باشد. با شناور بودن اکثریت سهام شرکت، جمع آوری سهام در موارد ضروری به سادگی امکان پذیر نمی باشد و ممکن است به سقوط سهام منجر گردد و این مورد می تواند یک کارکرد منفی سهام شناور باشد . بنابراین به نظر می رسد که میزان سهام شناور باید در یک محدوده خاصی قرار داشته باشد.
در بسیاری از بورس های دنیا شرکت هایی که کمتر از ٢۵ درصد سهام آنها، شناور آزاد باشد ، از فهرست شرکتهای بورسی حذف می شوند. بدلیل انکه اگر مالکین شرکتی نمی خواند حداقل ٢۵ درصد سهام آنها بین مردم توزیع شود و علاقه مندند سهام را برای خود نگاه دارند دلیلی برای حضور آنها در بازار متشکل سرمایه وجود ندارد. نسبت سهام شناور آزاد که درصد مالکیت سهامداران غیر استراتژیک و خرد رااز کل سهام موجود در بورس نشان می دهد ، برای بورس تهران در حدود ٢۵ درصد محاسبه شده است . به عبارتی ۷۵ درصد از بورس تهران در اختیار سهامداران عمده که عموماٌ دولتی یا شبه دولتی هستند، قرار دارد که این خود بر عمق اندک بازار سرمایه ایران صحه می گذارد.
روی دیگر عمق اندک بازار سرمایه ایران که با فشار عرضه رخ می نماید، تعداد کم شمار خریداران خرد و فعال است. فقدان تعداد قابل توجه و مناسب افرادی که با خرید و فروش مکرر اوراق بهادار، نوسانات بازار را تعدیل کنند و در وقت مقتضی، فشارهای عرضه را پاسخ گویند ، وجه دیگر عمق کم بورس تهران است که می تواند علتی از علل نوسانات اخیر این بازار سرمایه باشد. از دیگر سو، کم عمق بودن بازار سرمایه می تواند عامل ثبات آن نیز باشد. به بیان دیگر سهامداران دولتی و شبه دولتی که کنترل ۷۵ درصد بورس تهران را در دستان پرتوان خود دارند، قادرند با عرضه و تقاضای خود روند بازار سرمایه ایران را تثبیت نمایند.
البته اگر به اعداد و ارقام منصفانه نگاه کنیم بورس ما در قیاس با بورسهای تازه کار عقب افتاده است. ارزش سهام جاری بورس ۳۵ تا ۴۰ میلیارد دلار عنوان می شود اما گردش واقعی آن بیش از ۵ تا ۶ میلیارد دلار نیست. نمی توان به ۸۰ درصد سها م موجود در بورس ایران سهام شناور گفت زیرا این میزان در اختیار نهادهای دولتی و شبه دولتی بلوکه شده است. ارزش معاملات وخیم تر از این است زیرا اگر به ارزش جاری اسمی توجه کنیم ٢۰ درصد ارزش جاری است. (سلامی ، ۱۳۸۵ )
ویلیام اونیل در بررسی خود روی سهام موفق بازار به این نتیجه رسید که اکثر سهام‌ موفق دارای سهام شناور کم‌تر از ٢۵% بوده‌اند. دلیل این امر نیز واضح است زیرا سهمی که در دست مردم زیاد باشد، تغییرات‌اندکی می‌کند و دقیقاً مانند سنگ بزرگی است که تکان دادن آن مشکل است. اما سهمی که تعداد شناور آن کم باشد به راحتی قابل نوسان و نوسان‌گیری است. البته باید توجه کرد که این گونه سهام چون عرضه و تقاضای کمی دارند، درصد نقد شوندگی آن‌ها نیز کم است (اونیل;٢٠٠٢).

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  jemo.ir  مراجعه نمایید.