سایت مقالات فارسی – شناسایی و معرفی کتب خطی طبی و مؤلفین آنها از قرن۷ تا ۱۳ هجری بر اساس …

پس از آن کتب و رسالات مذکور در ذیل است:

  1. ایضاح محجه العلاج

بلافاصله بعد از آن این کتاب است(از تصانیف ابوالحسین طاهر بن ابراهیم بن محمد السّجزی (در حرف عین، علاج الاطفال شماره ۱۶۷۶۶)
آغاز: «بسمله حمدله هذه قوانین و نکت لا یستغنی عنها من اراد علاج المرضی و مسالک و طرق الابدان یسلکها من قصده الخ».
انجام: «ان یهتدی الی ارشد الطرق فیما هذا سبیله و الله الموفق و الهادی».
(۶۲-۴۶)

  1. شرح فصول

شرح ابوالقاسم عبدالرحمن بن ابی صادق است بر فصول بقراط که قول مصّنف را شارح«قال ابقراط» و توضیحات خود را تحت عنوان«التفسیر» آوره و به لحاظ این که یک نسخه از آنرا در موقع خود سابقاً تحت عنوان«شرح فصول» معرفی نمودهایم(تحت رقم ۱۱۳۵۱) در اینجا در جزئیات ان وارد نمیشویم.
آغاز: «بسمله… اما بعد حمدالله بجمیع محامده و الثنا علیه بما هو له اهل و الصّلوه علی نبیه ان العنایه التی تبعث الخلق علی اقتناء باب من ابواب العلوم».
انجام: «فترکنا ذکرها شفقه علی فوت الزمان بما لا یجدی به نفعا و الله اعلم بالصواب».
(۱۱۷-۶۲)

  1. اسباب الامراض

قسمتی است از کتاب تقاسیم العلل در بیان امراض مختلف از سر تا پا.
آغاز: «بسمله حمد له الصداع سبب الصداع اما سوء مزاج مختلف ساذج».
انجام: «سبب جمیع ذلک یبس و مزاج سوداوی و الله اعلم».
(۱۳۰-۱۱۸)

  1. اختصارات علامات العلل

قسمت دیگری است از همان کتاب تقاسیم العلل بقلم همان مختصر(بکسر چهارم) اسباب الامراض بلافاصله مذکور در سطور سابق در بیان علامات و طرق تشخیص بیماریهای مختلف.
آغاز: «بسمله حمدله و بعد فاناکنا قبل هذا اختصرنا تقاسیم العلل مع رسم ما راینا الحاجه الی ذکره(پس از چهار سطر) و اعلم ان جمیع الکتب الطبیه سوی کتاب القانون الذی صنفه الشیخ الرئیس حجه الحق افضل المتاخرین ابوعلی سینا نورالله ضریحه لم یستوف منها اقسام العلل و اعراضها و علاجاتها علی الوجه الخ».
انجام: «و یسهل الاستدلال علی اقسامها ما ذکرناه ههنا و بالقوانین المعلومه فی الاصول ان شاءالله».
(۱۴۶-۱۳۱)
نسخ، کاتب عبدالعزیز الحکیم، تاریخ تحریر ۱۷ رجب و ۷ رمضان سنه ۶۸۷، عناوین به شنگرف، کاغذ حنائی، ۳۱س، ۱۴۶گ ۱۸×۷/۲۶، جلد میشن، واقف حاج سید عبدالباقی آیه اللهی شیرازی، تاریخ وقف اسفند ۱۳۷۴٫
مفردات و مرکبات(فارسی)(۱۸۸۵۸)
مؤلف شناخته نشد، اما طبق نسخه حاضر که کهن‌ترین نسخه است مؤلف باید از اعلام قرن ۹ق. یا قبل از آن باشد؛ با توجه به اینکه این رساله با «زبده قوانین العلاج» ـ مذکور در همین فهرست ـ در یک مجموعه است بعید نیست مؤلف این رساله نیز غیاث‌الدین محمد سبزواری (زنده در ۸۹۶ ق.) باشد.
نستعلیق ۱۵ سطری، کاتب (به قرینه رساله ضمیمه): شمس‌الدین بن حسن بن شمس‌الدین عاشق، تاریخ تحریر: ۸۸۸ق.، کاغذ: نخودی آهارمهره، ۸گ ۱۷×۱۲، عناوین به شنگرف، جلد: مقوا با عطف و گوشه تیماج قهوه‌ای، اهدایی مقام معظم رهبری در فروردین ۱۳۷۲٫
کحالی (رساله در-)= ضیاء العیون = عینیه[۱۴۶] (۲/۴۴۲۹۷) (فارسی)
مؤلف: محمد باقر بن عمادالدین محمود طبیب شیرازی
رساله ای درمورد درمان درد چشم ، چنانچه مولف گوید درسفری همراه شاه عباس صفوی بوده است درحین به افرادی که دردچشم داشته برخورد کرده است ، پس رساله ای نگاشت که درآن ادویه مفرده را جمع کرد و به ترتیب حروف تهجی قرارداد و نیز بیان فایده هرکدام .
آغاز:«بسمله،حمدله ، و صلوه اما بعد چنین گوید حقیر غریب محمد باقر بن عمادالدین محمود الطبیب که درسفر آذربایجان و بعضی قلاع همراه … شاه عباس الحسینی … جماعتی را که کوفت چشم و جراحات چند به هم رسیده بود.»
انجام موجود: «طبع وی گرمست ومحرق وگویند سرد و تراست دردوم کشته وی از برای حرف .»
نسخ ۱۴سطری، کاتب :نامعلوم ، تاریخ تحریر : قرن ۱۳ق.، کاغذ :نخودی فرنگی آهارمهره ، ۳۲گ۵/۱۴×۱۰، اوراق رطوبت رسیده ، آسیب دیده و شیرازه بهم ریخته ، جلد : ندارد ، خریداری آستان قدس رضوی از سید ناصرحسینی ،۱۷/۱/۱۳۹۰٫
ما لایسع الطبیب جهله[۱۴۷]= جامع بغدادی (۳۲۴۴۸) (عربی)
این کتاب فی الواقع همان مفردات(جامع) ابن البیطار است با اسقاط مکرّرات و اسامی علما و حذف زوائد و ادویه نامعروف و مطالب فرعی و ثانوی و اختصار موضوعات و مباحث مطوّل بعلاوه شرح بعضی مطالب و ذکر ابدال و ایراد مقدّمهای در خصوص معرفت قوانین و احکام طبی در ابتدای هر یک از این دو قسم کتاب(مفردات و مرّکبات) از حکیم ابوالمحاسن نصیرالدّین یوسف بن اسمعیل بن الیاس بن محمد خوئی شافعی بغدادی معروف به ابن الکتبی، متوفی در رجب سنه ۷۵۴ بموجب قول ابن قاضی شهبه نقلاً عن ابن رجب یا جمادی الاخره سنه ۷۵۵ بنا بقول ابن رافع که در روز دوشنبه ۱۵ جمادی الاخر سنه ۷۱۱ از جمع و تألیف آن فراغت یافته است. نسخه دیگر آستان قدس شماره ۵۲۱۶ تاریخ تحریر:۱۰۶۷ق.
آغاز:«بسمله، الحمد لله الذی لا تکتنه حقیقه معرفه العلوم والافهام ولا تحیط .»

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir