دسته بندی علمی – پژوهشی : شناسایی و معرفی کتب خطی طبی و مؤلفین آنها از قرن۷ تا ۱۳ هجری بر …

انجام: «و یشرب علیه ماء الکراث قدر فنجان فیبرأ ان‌شاءالله»
نسخ تحریری ۱۵ سطری، تاریخ تحریر: قرن ۱۲ق.، کاغذ: نخودی آهارمهره فرنگی، ۳۴گ ۲۱×۱۶، عناوین به شنگرف، ظهر برگ اول حاوی خواص برخی اقلام طبی، جلد: تیماج دارچینی، اهدایی مقام معظم رهبری در مهر ۱۳۸۶٫
المختار فی الطب = الطب الجمالی[۱۶۰] = الجامع(۲۸۲۶۴) (عربی)
مؤلف: مهذّب‌الدین ابوالحسن علی بن احمد معروف به خلاطی و ابن هبل بغدادی تبریزی موصلی (۵۱۵ ـ ۶۱۰ق.)
کتاب مهم و مبسوطی است با استناد به اقوال حکمای متقدمین و مجربات مؤلف، بر اساس ابواب و فصول قانون ابن سینا در پنج کتاب: کتاب الاول فی‌ الاصول الکلیه ۲- فی‌الادویه المفرده ۳- فی‌الادویه المرکبه ۴- فی‌الامراض و علاماتها و علاجها ۵- فی کلام الکلی فی‌السموم و علاجها و الاحتراز من اخذها.
مؤلف کتاب را به جهت جمال‌الدین محمد وزیر، معروف به «جواد» و در سال ۵۶۰ق. در شهر موصل نگاشته است.
این کتاب با عنوان «المختارات فی الطب» در دائره المعارف العثمانیه هند (۱۳۶۳ق.) در ۴ جلد به چاپ رسیده است.
آغاز: «بسمله. الحمد لله الواحد القهار الملک الجبار … اما بعد فان اشرف العلوم و الصنایع بحسب شرف موضوعها»
انجام: «فان ذلک قاتل قال الزکام و العطاس فی جمیع العلل التی تکون فی الرّیه و الاضلاع فهی دلایل ردیئه [و ما عدا ذلک فهو جید]»
نسخ کهن مشکول ۳۱ سطری، تاریخ تحریر: صفر ۷۵۰، کاغذ: حنایی سمرقندی و بعضاً وصالی شده، ۳۰۹ گ ۵/۲۳×۵/۱۴، عناوین به سرخی و خطوط روی برخی عبارات به شنگرف، اثر مهر و یادداشت مالکیت در ظهر برگ اول و فهرست مندرجات در صدر برگ بدرقه، جلد: تیماج مشکی ضربی با ترنج و دو سرترنج و چهار لچکی با عطف میشن مشکی، اهدایی مقام معظم رهبری در تیر ۱۳۸۱٫
مخزن الادویه(۸۹۷۷) (فارسی)
مؤلف: میرمحمد حسین بن سید محمد هادی عقیلی علوی خراسانی شیرازی(قرن ۱۲ق.) در بیان معانی لغات و الفاظ طبی است بترتیب حروف معجم
آغاز:«بسمله، الحمد لله الذی اظهر آثار قدرته بایجاد الموجودات بلامواد .»
انجام: «افعال وخواص آن در جمیع افعال مانند پلنگ است و باینجا ختم نموده ادویه مفرده … بعون الله حسن توفیقه .»
شکسته نستعلیق ۲۴سطری،کاتب : علی اکبر بن ابوالقاسم شیرازی ، تاریخ تحریر: قرن ۱۳ق.، کاغذ : نباتی فرنگی آهارمهره ، ۴گ۲۱×۱۳، عناوین به سرخی ، روی برخی عبارات به سرخی ، سیاهی وشنگر ف خط کشیده شده ، برخی اوراق دارای حاشیه ، ظهر ورق اول حاوی مطالب طبی ، چند برگ آخر ازنسخه جدا شده و لت دوم جلد نیزجداشده است ، جلد : تیماج مشکی مستعمل ، وقفی علی اصغر حکمت ، مهر ۱۳۴۰٫
مرکبات الشاهیه[۱۶۱](۵۱۴۴)(عربی)
این کتاب که بنام شاه طهماسب صفوی تألیف شده مجهول المؤلف و مشتمل بر مقدمه و ۲۵ باب و خاتمهای است بشرح زیر:(فهرست جلد۱۹آستان قدس رضوی)
آغاز: «بسمله الحمدلله مبداع تراکیب المصنوعات بامزاج المفردات و المرکبات و مخترع التریاقات الدافعه للسموم».
انجام: «سمنا ثلثه ارباع الاوقیه».
نستعلیق شکسته، کاتب نامعلوم، تاریخ تحریر ربیع الثانی ۱۰۹۵، عناوین بشنگرف، کاغذ نخودی، مختلف السطر، ۱۳۰گ ۱۴×۵/۲۳(در قطع بیاضی)، جلد تیماج قهوه¬ای ساده، واقف زین العابدین خادم اصفهانی، تاریخ وقف رجب ۱۱۶۶
معالجه الامراض(۵۱۵۴)(فارسی)
تألیف احمد بن علی الحسینی الاردستانی است مشتمل بر چهل و دو باب در بیان امراض سر تا پا و موشّح بنام سلطان محمد قلی قطبشاه. موضوعات ابواب آن از این قرار است:
آغاز: «بسمله، الحمدلله الذی ابدع العناصر و الاجزاء و اوجد الامزجه و الاعضا».
انجام: «یشرب منه کل اسبوع مره مرارا کثیرا».
نستعلیق بدون نقطه، تاریخ تحریر قرن یازدهم هجری، کاغذ حنائی، جداول اوراق بطلا و تحریر، عناوین همگی بشنگرف، اندازه جدول ۵/۴×۵/۱۰، ۱۵س، ۱۸۳گ ۵/۸×۱۵، جلد تیماج عنابی ساده، واقف ابن خاتون، تاریخ وقف ۱۰۶۵٫
معدن تجربات = معدن التجربیات (۳۵۰۷۳) (فارسی)
مؤلف: محمدمهدی [یا مهدی علی] بن محمدجعفر بن محمد حسن حسینی اکبرآبادی[۱۶۲] مؤلف «مخزن اسرار الاطباء» در ۱۱۷۲ق.
تحریر قرن۱۳ق. اهدایی مقام معظم رهبری در اردیبهشت ۱۳۸۶
معدن الشفاء سکندرشاهی = طب اسکندری (۲۷۹۶۰) (فارسی)
مؤلف: بهوه (یهواه) خان بن خواص خان هندی ( ـ ۹۳۲ق.)
یک دوره پزشکی با تطبیق آرا و تجارب حکمای هند و یونان مشتمل بر مقدمه و سه باب است: مقدمه انسان (۹ فصل) ۳- بیان علامات مرض و علاج آن (۸۷ فصل).در تعریف علم طب و شرف و مبادی آن در ۲ مبحث؛ باب اول در مقدمات علاج (۳۲ فصل) ۲- کیفیت خلقت
مؤلف آن را در سال ۹۱۸ق. به نام سکندر شاه بن بهلول شاه‌لودی(۸۹۴-۹۲۳ق.) تألیف کرده.
این اثر در سال ۱۲۹۴ق. در لکهنو چاپ شده است.[۱۶۳]
آغاز: «بسمله. حمد مر خدایرا که به حکمت بالغه و قدرت کامله صاحبان بستر عدم و فنا را از داروخانه»
انجام: «خان و مانش در جهنم با همه ارباب خود بحرمه النبی و آله الامجاد المطهرین المخلصین»
نستعلیق ۱۹ سطری، تاریخ تحریر: قرن ۱۱ق.، کاغذ: نخودی آهار مهره آسیب دیده ، ۴۶۹گ ۲۳×۱۵، عناوین به شنگرف،
جداول اوراق به مشکی و شنگرف، جلد: تیماج ضربی عنابی با ترنج و دو سر ترنج و چهار لچکی ضربی، اهدایی در دی ۱۳۸۰٫
مضمار دانش (۴۶۵۹۰) (فارسی)
مؤلف: نظام الدین احمد بن ملاصدرا گیلانی( -۱۰۵۹ق.)
مولف شاگرد میرداماد است این کتاب بدستور شاه عباس دوم (۱۰۵۲-۱۰۷۷ق.) دریک مقدمه و سه مرحله و خاتمه به ‌انجام رسیده است و در ضمن آن اسپان و ایلخیهای شاه را دررجب (۱۰۶۷ه./۱۶۵۷م.) گزارش کرده است ، مقدمه در آفرینش اسب و رام شدن او ، سه مرحله که بمنزله قلب وجامعین است : ۱-ذکر محامد وذمایم اسب ، نه باب ، ۲- آداب تربیت و شرح مسابقت وذکر سایر مراکب نه باب ، ۳- درمعالجت اسب ، نه باب ، خاتمه که بمنزله ساقه است دربیان مجملی از اسبان وایلخی های پادشاه. آثار دیگر وی «اسرار الاطباء» و «درمان بواسیر» است.
برگ آخر به‌دلیل آسیب رسیدگی شدید اکثر کلمات ناخواناست.
آغاز:«بسمله، سپاس بی قیاس خداوند جهانرا که ابلق لیل و نهار چندانکه خیابان ازل را … زساحت عرش نشان نیاید.»